Ο νέος ηγέτης του Ιράν, που διαδέχθηκε τον νεκρό πατέρα του, προφανώς και δεν είναι της αρεσκείας των Τραμπ και Νετανιάχου, οπότε έχει αρχίσει ήδη το κυνήγι και για το δικό του κεφάλι
🤲 Και μόνο σημειολογικά να το δει κανείς, δεν θα μπορούσε η Τεχεράνη να δηλώσει πιο ξεκάθαρα πως δεν συνθηκολογεί στις εντολές Νετανιάχου – Τραμπ απ’ ό,τι με την εκλογή του νέου ηγέτη της. Το μήνυμα είναι σαφές: Μπορεί να σκοτώσατε τον ηγέτη του Ιράν, Χαμενεΐ, αλλά να που ένας Χαμενεΐ είναι και πάλι ο ανώτατος ηγέτης.
Στην ιρανική ηγεσία η εξουσία δεν συνηθίζεται να περνά κληρονομικά από πατέρα σε γιο. Κάτι τέτοιο αποφεύγεται, γιατί θυμίζει τις πρακτικές της εποχής του σάχη Παχλαβί, που επιβλήθηκε ως δικτατορία στη χώρα με το πραξικόπημα των Αμερικανών το 1953. Αυτή είναι η πρώτη φορά, από την επανάσταση του 1979, που η εξουσία στη χώρα μεταφέρεται εντός της ίδιας οικογένειας.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, που εξελέγη στη θέση του πατέρα του, δεν προοριζόταν για το συγκεκριμένο αξίωμα. Σύμφωνα με αναλυτές μάλιστα, ήταν μόλις 14ος στη λίστα των υποψηφίων. Με την εκλογή του το Ιράν «βγάζει τη γλώσσα» στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ. Ο νέος ηγέτης προφανώς και δεν είναι της αρεσκείας των Τραμπ και Νετανιάχου, οπότε ήδη έχει αρχίσει εντατικό κυνήγι και για το δικό του κεφάλι. Ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ έχει δηλώσει από την περασμένη εβδομάδα ότι όποιος κι αν επιλεγεί ως διάδοχος του Αλί Χαμενεΐ, θα είναι «ένας σαφής στόχος για εξάλειψη».
Αλλά οι λόγοι της εκλογής του δεν είναι μόνο συμβολικοί. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ μπορεί να μη σχεδίαζε να γίνει ποτέ ανώτατος ηγέτης, αλλά είχε πάντοτε τεράστια εξουσία παρασκηνιακά. Εδώ και χρόνια ο 55χρονος Χαμενεΐ θεωρείται από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες στο κυβερνών σύστημα του Ιράν, αν και φρόντιζε να μην εμφανίζεται παρά μόνο σπάνια δημόσια, ούτε να κατέχει επίσημα πολιτικά αξιώματα.
Λειτουργούσε εντός του Γραφείου του ανώτατου ηγέτη ως εντολοδόχος, συμβουλάτορας και μεσίτης εξουσίας γύρω από τον πατέρα του. Οπότε ήταν ουσιαστικά ένας σκιώδης αρχιτέκτονας του συστήματος στο Ιράν. Εχτισε σταδιακά μεγάλη δύναμη σε όλους τους θεσμούς της ιρανικής διακυβέρνησης, πολιτικούς, κληρικούς και ασφάλειας. Διατηρεί πολύ στενές διασυνδέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, γεγονός που του προσδίδει μεγάλη επιρροή στη χώρα.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης δεν είναι μόνο μια στρατιωτική δύναμη. Παίζουν κεντρικό ρόλο στη δομή ισχύος του Ιράν, καθορίζοντας διάφορους τομείς, από την πολιτική μέχρι την οικονομία. Η εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως ανώτατου ηγέτη θεωρείται πρακτικά μια νίκη των Φρουρών της Επανάστασης, επειδή είναι τόσο στενά συνδεδεμένος μαζί τους.
Οι σχέσεις τους αρχίζουν από τη δεκαετία του 1980, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ. Ο Μοτζτάμπα υπηρέτησε τότε στο Τάγμα Χαμπίμπ, μια μονάδα που αποτελούνταν κυρίως από εθελοντές σχετιζόμενους με τα αναδυόμενα επαναστατικά δίκτυα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το τάγμα λειτουργούσε υπό τις δυνάμεις που συνδέονταν με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και συμμετείχε σε πολλές σημαντικές μάχες του πολέμου.
Πολλοί από τους άνδρες που πολέμησαν τότε μαζί με τον Μοτζτάμπα αργότερα ανήλθαν σε ανώτερες θέσεις στον μηχανισμό ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων και αξιωματούχων που θα ηγούνταν τμημάτων του οργανισμού πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης και των διοικήσεων ασφαλείας. Αυτές οι σχέσεις κατά τη διάρκεια του τότε πολέμου βοήθησαν τον Μοτζτάμπα να χτίσει δεσμούς εμπιστοσύνης μέσα στο ισχυρό κατεστημένο ασφαλείας του Ιράν.
Λέγεται ότι ο εκλιπών αγιατολάχ Χαμενεΐ είχε δηλώσει σε στενούς συμβούλους του ότι δεν ήθελε ο γιος του να τον διαδεχθεί, για να μη γίνει ο ρόλος κληρονομικός. Αλλωστε η ισλαμική επανάσταση του 1979 ανέτρεψε μια μοναρχία με την υπόσχεση να τερματίσει την κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας και να την επιστρέψει στον λαό. Ομως τώρα οι βασικοί πόλοι εξουσίας στο Ιράν -οι ανώτεροι κληρικοί, οι Φρουροί και το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας- συσπειρώθηκαν και διάλεξαν τον Μοτζτάμπα ακριβώς λόγω του πολέμου.
Επειδή ο συγκεκριμένος είναι ήδη εξοικειωμένος με τη λειτουργία και τον συντονισμό των μηχανισμών ασφαλείας και του στρατού, αφού αυτός τα «έτρεχε». Για να γίνει αποδεκτός, θα πρέπει να πείσει τον κόσμο ότι αναλαμβάνει λόγω της κρίσης του πολέμου και ότι δεν μετατρέπεται σε κληρονομικό το σύστημα. Απ’ όταν άρχισε ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν έχει χάσει από αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές μόνο τον πατέρα του, αλλά επίσης τη μητέρα του, τη σύζυγό του και έναν γιο. Θεωρείται, λοιπόν, σχεδόν απίθανο να υποκύψει στις πιέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ.
Από την άλλη, ακριβώς επειδή ως γιος του δολοφονημένου έχει τη στήριξη των πιο συντηρητικών, θεωρείται ότι θα μπορούσε να επιφέρει μεταρρυθμιστικές αλλαγές στο Ιράν χωρίς να αντιμετωπίσει μεγάλη αντίσταση. Αν καταλήξει «να τα βρει» σε έναν συμβιβασμό με την Αμερική, μένει να φανεί.
Πάντως με το σφυροκόπημα χτυπημάτων στο Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν σκοτώσει τόσους υψηλά ιστάμενους που κινδυνεύουν να δυσκολευτούν στον έλεγχο του πολιτικού τοπίου την επόμενη μέρα. Σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσινγκτον την περασμένη Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι πολλά από τα άτομα που η κυβέρνησή του θεωρούσε πιθανούς ηγέτες του Ιράν είχαν σκοτωθεί από την έναρξη των μαχών. «Σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν» είπε…
ΜΟΤΖΤΑΜΠΑ ΧΑΜΕΝΕΪ
Νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1969 στην πόλη Μασάντ και είναι το δεύτερο από τα έξι παιδιά του Αλί Χαμενεΐ. Ελαβε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στο θρησκευτικό σχολείο Αλαβί στην Τεχεράνη. Το 1987, σε ηλικία 18 ετών, υπηρέτησε στον στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ. Το 1999 συνέχισε τις θρησκευτικές σπουδές του στο Κομ, μια ιερή πόλη που θεωρείται κέντρο της σιιτικής θεολογίας. Θεωρείται κληρικός μεσαίας βαθμίδας, ενώ συνήθως οι ανώτατοι ηγέτες του Ιράν πρέπει να αναγνωρίζονται ως ανώτερη θρησκευτική αυθεντία. Στις εκλογές του 2009 η αντιπολίτευση τον είχε κατηγορήσει πως επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα υπέρ του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Είχε αφανή αλλά κομβικό ρόλο στο Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη (πατέρα του), ιδιότητα που ενίσχυσε το προσωπικό του δίκτυο ισχυρών επαφών στο κατεστημένο της χώρας.
#np2026 #PMG2882
